Wat is een schoorsteenbrand?

Een gezellige open haard of houtkachel zorgt voor warmte en sfeer in huis. Maar wist u dat een vervuilde schoorsteen een groot brandrisico vormt? Jaarlijks ontstaan er in Nederland honderden schoorsteenbranden. Gelukkig zijn deze branden vaak te voorkomen met goed onderhoud en verantwoord stookgedrag.

Wat is een schoorsteenbrand?

Een schoorsteenbrand ontstaat wanneer opgehoopt roet, teer of creosoot in het rookkanaal vlam vat. Tijdens het stoken komen rookgassen vrij die kleine deeltjes achterlaten aan de binnenkant van de schoorsteen. Na verloop van tijd vormt zich een brandbare laag. Wanneer de temperatuur in het rookkanaal hoog genoeg wordt, kan deze laag ontbranden.

Een schoorsteenbrand kan zich razendsnel ontwikkelen. De temperaturen in het rookkanaal kunnen oplopen tot meer dan 1.000 graden Celsius, waardoor scheuren ontstaan en het vuur kan overslaan naar de woning.

Hoe ontstaat een schoorsteenbrand?

Er zijn verschillende oorzaken die het risico op een schoorsteenbrand vergroten:

Nat hout stoken

Vochtig hout verbrandt onvolledig. Hierdoor ontstaan meer rook en teerafzettingen in het rookkanaal.

Onvoldoende onderhoud

Wanneer een schoorsteen niet regelmatig wordt geveegd, kunnen roet en creosoot zich ophopen.

Verkeerd stookgedrag

Het smoren van het vuur of het beperken van de luchttoevoer zorgt voor een lagere verbrandingstemperatuur en meer vervuiling van de schoorsteen.

Beschadigde schoorsteen

Scheuren of andere beschadigingen kunnen ervoor zorgen dat hitte en vlammen zich buiten het rookkanaal verspreiden.

Hoe herkent u een schoorsteenbrand?

Een schoorsteenbrand gaat vaak gepaard met één of meerdere van de volgende signalen:

• Een luid, bulderend of suizend geluid uit de schoorsteen.
• Vonken of vlammen die uit de schoorsteen komen.
• Dichte rookontwikkeling.
• Een sterke brandlucht.
• Overmatige hitte rond de schoorsteen of het rookkanaal.

Niet iedere schoorsteenbrand is direct zichtbaar. Sommige branden ontwikkelen zich langzaam en kunnen ongemerkt schade veroorzaken.

Wat moet u doen bij een schoorsteenbrand?

Bij een vermoeden van een schoorsteenbrand is snel handelen belangrijk:

1. Bel direct 112.
2. Sluit de luchttoevoer van de kachel of haard.
3. Doof het vuur niet met water. Door de plotselinge afkoeling kan de schoorsteen scheuren.
4. Waarschuw alle aanwezigen in de woning.
5. Verlaat de woning indien de situatie daar aanleiding toe geeft.
6. Wacht op de hulpdiensten en volg hun instructies op.

Hoe voorkomt u een schoorsteenbrand?

Voorkomen is beter dan blussen. Met deze maatregelen verkleint u het risico aanzienlijk:

Laat uw schoorsteen regelmatig vegen

Voor houtgestookte installaties wordt geadviseerd om de schoorsteen minimaal één keer per jaar te laten controleren en vegen. Bij intensief gebruik kan vaker noodzakelijk zijn.

Gebruik droog hout

Stook alleen goed gedroogd hout met een vochtpercentage onder de 20%.

Zorg voor voldoende luchttoevoer

Een goed brandend vuur produceert minder rook en minder vervuiling in het rookkanaal.

Laat installaties periodiek controleren

Een inspectie van de kachel, haard en schoorsteen kan gebreken tijdig aan het licht brengen.

Plaats rookmelders

Rookmelders waarschuwen vroegtijdig bij brand en kunnen levens redden.

Veilig genieten van uw haard of kachel

Een schoorsteenbrand kan grote schade veroorzaken, maar is in veel gevallen eenvoudig te voorkomen. Door regelmatig onderhoud, verantwoord stookgedrag en tijdige controles blijft uw schoorsteen veilig en kunt u met een gerust hart genieten van uw haard of houtkachel.

Wilt u zeker weten dat uw woning goed beschermd is tegen brand? Laat uw brandveiligheidsvoorzieningen regelmatig inspecteren en onderhouden door een specialist.