NEN 3140 VOP of VP

Veilig werken aan en in de nabijheid van elektrische installaties

Werken met of in de nabijheid van elektrische installaties brengt specifieke risico's met zich mee. Een elektrische schok, kortsluiting of vlamboog kan ernstig letsel of schade veroorzaken. Daarom is het belangrijk dat medewerkers beschikken over de juiste kennis en aantoonbare deskundigheid voor de werkzaamheden die zij uitvoeren.

Met de opleiding NEN 3140 VOP of VP worden medewerkers opgeleid voor hun specifieke rol binnen het veilig werken aan, met of nabij elektrische installaties.

Afhankelijk van de werkzaamheden kan worden gekozen voor Voldoende Onderricht Persoon (VOP) of Vakbekwaam Persoon (VP).

Doel van de opleiding

Het doel van de opleiding is deelnemers bewust te maken van de elektrische risico's en hen de kennis en vaardigheden bij te brengen die nodig zijn om hun werkzaamheden veilig en volgens de uitgangspunten van NEN 3140 uit te voeren.

Na afloop begrijpt de deelnemer:

• welke elektrische gevaren aanwezig kunnen zijn;
• welke verantwoordelijkheden bij zijn of haar rol horen;
• welke veiligheidsmaatregelen moeten worden genomen;
• wanneer werkzaamheden wel of niet mogen worden uitgevoerd;
• hoe veilig met elektrische arbeidsmiddelen en installaties wordt omgegaan;
• wanneer deskundige ondersteuning noodzakelijk is;
• welke persoonlijke beschermingsmiddelen en hulpmiddelen moeten worden gebruikt.

NEN 3140 VOP

Voldoende Onderricht Persoon

De opleiding NEN 3140 VOP is bedoeld voor medewerkers die werkzaamheden uitvoeren waarbij zij in aanraking kunnen komen met elektrische installaties of elektrische arbeidsmiddelen, maar die niet zelfstandig complexe elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren.

Een VOP werkt binnen de grenzen van de gegeven instructies en onder de verantwoordelijkheid van een daartoe aangewezen deskundige.

Voorbeelden van werkzaamheden

Een VOP kan, afhankelijk van de aanwijzing en bedrijfsinstructies, bijvoorbeeld:

• eenvoudige bedieningshandelingen uitvoeren;
• elektrische arbeidsmiddelen gebruiken;
• zekeringen of onderdelen vervangen wanneer dit binnen de instructie valt;
• eenvoudige werkzaamheden uitvoeren waarbij elektrische risico's aanwezig zijn;
• werken in de nabijheid van elektrische installaties;
• elektrische apparatuur veiligstellen volgens voorgeschreven procedures.

De exacte werkzaamheden van een VOP worden bepaald door de werkgever en de aanwijzing binnen de organisatie.

NEN 3140 VP

Vakbekwaam Persoon

De opleiding NEN 3140 VP is bedoeld voor medewerkers die zelfstandig elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren aan of nabij elektrische installaties.

Een VP beschikt over meer elektrotechnische kennis en praktische deskundigheid dan een VOP en kan binnen de aan hem of haar toegewezen werkzaamheden zelfstandig handelen.

Voorbeelden van werkzaamheden

Afhankelijk van de aanwijzing en bedrijfsorganisatie kan een VP bijvoorbeeld:

• elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren;
• metingen verrichten;
• storingen zoeken;
• onderhoudswerkzaamheden uitvoeren;
• elektrische installaties veiligstellen;
• spanningsloosheid controleren;
• werkzaamheden aan elektrische installaties voorbereiden;
• veiligheidsmaatregelen treffen;
• werkzaamheden aan elektrische installaties beoordelen.

Verschil tussen VOP en VP

Het belangrijkste verschil zit in de mate van elektrotechnische deskundigheid en zelfstandigheid.

Belangrijk: een VOP- of VP-certificaat betekent niet automatisch dat iemand voor alle werkzaamheden aan elektrische installaties bevoegd of aangewezen is. De werkgever bepaalt de aanwijzing en werkzaamheden op basis van deskundigheid, ervaring en de risico's binnen de organisatie.

Inhoud van de opleiding

Tijdens de opleiding worden onder andere de volgende onderwerpen behandeld:

Elektrische gevaren

• elektrische schok;
• elektrocutie;
• kortsluiting;
• vlamboog;
• brandgevaar;
• explosiegevaar;
• indirecte aanraking;
• directe aanraking;
• gevolgen van elektrische ongevallen.

Wet- en regelgeving

• Arbowetgeving;
• arbeidsomstandigheden;
• verantwoordelijkheden van werkgever en werknemer;
• NEN 3140;
• veiligheidsprocedures;
• aanwijzingen en bevoegdheden.

Elektrische installaties

• basisopbouw van elektrische installaties;
• spanning en stroom;
• beschermingsmaatregelen;
• beveiligingen;
• aardingsvoorzieningen;
• elektrische arbeidsmiddelen;
• kabels en aansluitingen.

Veilig werken

• spanningsloos werken;
• veiligstellen;
• controleren van spanningsloosheid;
• voorkomen van wederinschakeling;
• afschermen;
• afstand houden;
• veilig werken in de nabijheid van elektrische installaties;
• gebruik van gereedschappen en meetmiddelen.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

• veiligheidsschoenen;
• handschoenen;
• veiligheidsbril;
• beschermende kleding;
• isolerende hulpmiddelen;
• overige noodzakelijke PBM.

Praktijkgerichte training

Afhankelijk van het gekozen niveau wordt theorie gekoppeld aan praktijksituaties.

De deelnemer leert onder andere:

• elektrische risico's herkennen;
• een werksituatie veilig beoordelen;
• de juiste veiligheidsmaatregelen bepalen;
• elektrische arbeidsmiddelen veilig gebruiken;
• veiligstellen volgens de voorgeschreven procedure;
• meet- en controlehandelingen uitvoeren binnen de eigen bevoegdheid;
• veilig handelen bij storingen of afwijkingen;
• weten wanneer werkzaamheden moeten worden gestopt.

Voor een VP-opleiding ligt de nadruk sterker op zelfstandig elektrotechnisch handelen en het veilig voorbereiden en uitvoeren van werkzaamheden.

Voor wie?

NEN 3140 VOP

Geschikt voor bijvoorbeeld:

• onderhoudsmedewerkers;
• technische medewerkers;
• facilitair medewerkers;
• productiemedewerkers;
• operators;
• monteurs die beperkte elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren;
• medewerkers die werken met elektrische arbeidsmiddelen.

NEN 3140 VP

Geschikt voor bijvoorbeeld:

• elektromonteurs;
• servicemonteurs;
• onderhoudsmonteurs;
• technische medewerkers;
• installateurs;
• medewerkers die zelfstandig elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren.

Beoordeling

Tijdens de opleiding wordt de kennis van de deelnemer beoordeeld.

Afhankelijk van het niveau kan dit bestaan uit:

• theoretische toetsing;
• praktijkgerichte opdrachten;
• beoordeling van veiligheidsbewustzijn;
• herkennen van elektrische risico's;
• veilig uitvoeren van werkzaamheden.

Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer een Fire Prevent-certificaat NEN 3140 VOP of VP.

Certificaat en aanwijzing

Na succesvolle afronding ontvangt de deelnemer een Fire Prevent-certificaat voor het gevolgde niveau.

Het certificaat kan door de werkgever worden gebruikt als onderdeel van de onderbouwing voor de deskundigheid van de medewerker.

De formele aanwijzing als VOP of VP wordt door de werkgever verstrekt. Daarbij moet de werkgever rekening houden met opleiding, ervaring, kennis, vaardigheden en de werkzaamheden die de medewerker daadwerkelijk uitvoert.

Geldigheid

Een NEN 3140-certificaat heeft in de praktijk doorgaans een herhalingsinterval van 3 tot 5 jaar, afhankelijk van het bedrijfsbeleid, de werkzaamheden, risico's en de beoordeling van de werkgever.

Bij wijzigingen in werkzaamheden, installaties of verantwoordelijkheden kan eerder aanvullende instructie of scholing noodzakelijk zijn.

Opleidingsinformatie

NEN 3140 VOP of VP

Een praktijkgerichte opleiding voor medewerkers die veilig willen werken aan, met of in de nabijheid van elektrische installaties. Afhankelijk van de werkzaamheden wordt gekozen voor Voldoende Onderricht Persoon (VOP) of Vakbekwaam Persoon (VP). De opleiding combineert elektrotechnische basiskennis met praktische veiligheidsmaatregelen en maakt medewerkers bewust van hun verantwoordelijkheden en grenzen.